تبلیغات
شب مهتاب تنها - جوان و آینده نگری از نظر اسلام و دیدگاه مذهبی
چهارشنبه 29 اردیبهشت 1389

جوان و آینده نگری از نظر اسلام و دیدگاه مذهبی

   نوشته شده توسط: مهتاب روشن    نوع مطلب :مذهبی ،

انسان در گردش گردونه روزگار با مشكلات عدیده و دست اندازهای جاده ‏پر پیچ و خم‎ ‎زندگی روبرو است. در این میان, عقل تنها چیزی كه به یاری ‏انسان می‌شتابد. عقل‎ ‎موهبتی الهی است كه وجه تمایز انسان از سایر ‏خلایق و موجودات شمرده می‌شود‎.

عقل‎ ‎انسان عاقل در توقف گاه هایی از تاریخ جلوه گر می‌شود. یكی از ‏این مواقف, به هنگام‎ ‎روبه رو شدن با حوادث است. آینده نگری یكی از ‏بهترین دلایل بر قوت عقل است. حدیث‎ ‎ذیل مهر تأییدی بر گفته ما است; ‏حضرت علی(ع) می‌فرماید: راهنماترین دلیل و نشانه‎ ‎بر انبوهی عقل, ‏حسن تدبیر است.(1)‏‎

عقل‎ ‎انسان عاقل در توقف گاه هایی از تاریخ جلوه گر می‌شود. یكی از ‏این مواقف, به هنگام‎ ‎روبه رو شدن با حوادث است. آینده نگری یكی از ‏بهترین دلایل بر قوت عقل است. حدیث‎ ‎ذیل مهر تأییدی بر گفته ما است; ‏حضرت علی(ع) می‌فرماید: راهنماترین دلیل و نشانه‎ ‎بر انبوهی عقل, ‏حسن تدبیر است.(1)‏‎

مفهوم آینده نگری‎

الف) تعریف لغوی: آینده‎ ‎نگری تقریباً معادل لفظ تدبیر در عربی است. ‏‏(تدبیر در اصل از دَبْر (بر وزن ابر) به‎ ‎معنای پشت سر و عاقبت چیزی ‏است. بنابراین, تدبیر به معنای بررسی كردن عواقب كارها و‏‎ ‎مصالح را ‏سنجیدن و بر طبق آن عمل كردن است.(2‏)

ب) تعریف اصطلاحی: آینده نگری یعنی‎ ‎گسترش افق دید خود و دیدن ‏پشت پرده مسائل و هم چنین زمانی كه شخص در آن است; یعنی‎ ‎در ‏زمان حال, آینده را دیدن كه نتیجه آن, چاره اندیشی برای رخدادهای ‏احتمالی‎ ‎است‎.

 

ج) تعریف روایی: امام علی(ع) در بیان تعریف دوراندیشی می‌فرمایند: ‏‏(الحزم‎, ‎النظر فی العواقب ومشاورة ذوی العقول;3 دوراندیشی, نگاه كردن ‏به عاقبت‌های كار و‎ ‎مشورت كردن با خردمندان است). این دو بیت زیبا از ‏نظامی به نحوی مفهوم آینده نگری‎ ‎را روشن می‌كند‎.

در سر كاری كه درآیی نخست‏‎

رخنه بیرون شدنش كن درست‎

تا‎ ‎نكنی جای قدم استوار‎

پای منه در طلب هیچ كار‏

 

اهمیت آینده نگری در تعالیم اسلامی‎

در این جا لزوم آینده نگری را به‏‎ ‎كمك منابع بزرگ اسلامی بیان می‌كنیم‎.

 

الف) قرآن: رجوع به آیاتی در این زمینه هم‏‎ ‎چون: (ثم استوی علی العرش ‏یدبر الامر),4 (یدبر الامر یفصل الآیات),5 (یدبر الامر من‎ ‎السمأ الی ‏الارض)6 و… ما را به این نكته رهنمون می‌سازد كه تدبیر و آینده نگری از‏‎ ‎صفات قدسی و ربوبی حضرت حق است. این مهم با عقیده شیعه در ‏مسائل كلامی هم چون قضا و‏‎ ‎قدر, بدأ و دیگر مسائل بی ارتباط نیست‏‎.

 

ب) روایات: ائمه(ع) در گفتار و كردار‎ ‎این مسئله را تأكید كرده اند. حضرت ‏علی(ع) می‌فرماید: (اعقل الناس انظرهم فی‎ ‎العواقب; عاقل‌ترین مردم ‏كسی است كه نگاهش به عواقب امور بیشتر از دیگران‏‎ ‎باشد‎).

 

ج) ادعیه: در دعای معروف تحویل سال می‌خوانیم: (یا مدبر اللیل والنهار ‏یا‎ ‎محول الحول و الاحوال. همه این‌ها دلیل بر این است كه تعالیم اسلامی ‏به آینده نگری‎ ‎بسیار اهمیت داده است‎.

 

لزوم آینده نگری برای قشر جوان‏‎

پرهیاهوترین دوره عمر‎ ‎آدمی, ایام جوانی است. غلیان شهوت و تمایل به ‏جنس مخالف و… پرتگاه هایی هستند كه به‏‎ ‎شدت یك جوان را تهدید ‏می‌كنند. اگرچه راه مشخص است, ولی چاله و بلكه چاه‌های بسیاری, ‏هستی روحانی او را به خطر می‌اندازد. به طوری كه اگر به خود نیندیشد, ‏این‎ ‎مرغ ملكوتی سر از (بَلْ هُمْ اَضل)8 درمی آورد. این از یك سو و از ‏سوی دیگر ما باید‏‎ ‎این نكته را آویزه گوش خود قرار دهیم كه زندگی انسان ‏و به تعبیر دقیق‌تر عمر آدمی‎ ‎هم چون جاده‌های معمولی نیست كه یك ‏راننده بی تجربه بارها آن مسیر را طی كند تا‏‎ ‎بتواند مهارت پیدا كند و از ‏خطرات احتمالی در امان باشد. عمر هم چون آبی است كه فقط‏‎ ‎یك بار ‏روی زمین ریخته می‌شود.باید ببینیم كه آن را در گلستان می‌ریزیم یا‎ ‎خارستان‎!

آن چه ندارد عوض, ای هوشیار‏‎

عمر عزیـز است غنیمـت شمار

 

راه‌ها و موانع گسترش افق دید‎

بی شك چگونگی نگاه جوان به زندگی و این‏‎ ‎كه از كدام دریچه به روزگار ‏نظر كند, در اعمال و رفتار او تجلی پیدا می‌كند. در این‎ ‎طریق اموری ‏هست كه در تعالی بخشیدن به زاویه دید انسان, مؤثر و اموری دیگر نیز ‏مانع‎ ‎هستند. تفصیل مطلب را در ذیل بیان می‌كنیم‎.

 

الف) عوامل‎:

‎2. ‎مشورت‎: ‎انسان هیچ گاه به تنهایی نمی‌تواند با انبوه مشكلات دست ‏و پنجه نرم كند و در هیچ‎ ‎زمانی بی نیاز از یك مرشد و مشاوری مناسب ‏نیست. مولای متقیان علی(ع) می‌فرماید: (من‎ ‎استغنی بعقله ضلّ;10 ‏هركه به عقل خود اكتفا كند گم راه شود.) آری, به راستی گران‏‎ ‎بهاترین ‏كالاها (تجربه) با نازل‌ترین قیمت (یك خواهش) در دسترس تك تك افراد ‏بشر‎ ‎است, ولی كسی خواهان آن نیست‏‎.

 

ب) موانع‎:

 

2- عجله: ما بارها پیامدهای شتاب كردن در انجام كارها را در زندگی ‏خویش‎ ‎دیده ایم. عجله, عاقبت امور را تباه می‌كند. آیةاللّه مشكینی ‏‏(حفظه الله) عجله‎ ‎نكردن در كارها را از نتایج تدبیر می‌داند و می‌گوید: ‏‏یكی از نتایج تدبیر, عجله‎ ‎نكردن در اقدام به امور است; اگر وقتشان ‏نرسیده باشد.(12)

 

ثمرات آینده نگری‎

یكی از نویسندگان خطاب به خوانندگان چنین نوشته است‏‎:‎ تو, هم ‏می‌توانی ساخته تاریخ باشی و هم سازنده تاریخ, تا در كلاس تاریخ به ‏چه‎ ‎عنوان نشسته باشی; معلم یا شاگرد؟(13) آری, ما هم می‌توانیم ‏خمیری باشیم تا زمان به‏‎ ‎ما شكل دهد و هم می‌توانیم زمان را مسخر ‏خود كنیم و به آن حالت دهیم. شخص آینده نگر‎ ‎قطعاً در سر و سامان ‏بخشیدن به آینده از فردی كه فاقد چنین ارزشی است, موفق‌تر است‎. ‎آینده نگری غلبه بر مشكلات را آسان می‌كند‎.

همان طور كه می‌دانیم رفتار و كردار‎ ‎انسان بستگی به تصمیم گیری او ‏دارد. این همان معنای اختیار انسان است, اما سرچشمه و‎ ‎منشأ تصمیم ‏چیز دیگری است, كه روایت ذیل صریحاً آن را بیان می‌كند. (اصل العزم‎, ‎الحزم و ثمرته الظفر;14 اساس تصمیم و اراده, دوراندیشی و نتیجه آن ‏پیروزی است). به‎ ‎راستی كه درخت اراده ریشه در خاك دوراندیشی دارد, ‏كه اگر خاك مساعد و مناسبی باشد‏‎, ‎میوه‌های پیروزی یك به یك به بار ‏خواهند نشست‎.

از بزرگ‌ترین خطرات نبود آینده‎ ‎نگری, تحیر و ابهام است. شخصی كه آینده ‏نگر نیست, سرنوشت خویش را هم چون هیولایی‎ ‎تصور می‌كند كه به ‏انتظارش نشسته و می‌خواهد او را به كام خویش فرو برد. نداشتن‎ ‎بینشی گسترده و فراگیر, عاملی مهم در ایجاد مشكلات روانی هم چون ‏انزوا, عقده ای‎ ‎شدن, پرخاش گری است‏‎.‎

 

ملاك و معیار در آینده نگری‎

آینده نگری نیز مانند اكثر امور از قاعده‏‎ ‎خیرالامور اوسطها پیروی می‌كند. ‏مهم‌ترین ملاك در آینده نگری, اعتدال است. گاهی‎ ‎تأمل و به قول مردم ‏این پا و آن پا كردن, ناشی از ترس شخص از آینده می‌باشد. خارج‎ ‎شدن ‏از حد اعتدال, در آینده نگری آفاتی را نتیجه می‌دهد. گاهی انسان به ‏جای ترسیم‏‎ ‎آینده خویش, اسب خیال را زین كرده و به (ناكجا آباد) ‏می‌رود. به یقین آینده نگری با‏‎ ‎خیال بافی دو چیز متفاوت است, ولی ‏گاهی امر بر انسان مشتبه می‌شود. خیال بافی از‏‎ ‎ترس درونی شخص ‏نشأت می‌گیرد. امام حسن عسكری(ع) می‌فرماید: انّ… للحزم مقداراً ‏فان‎ ‎زاد علیه فهو جبن;15 دوراندیشی حد و مرزی دارد كه اگر از این ‏محدوده خارج شود, ترس‎ ‎است‎.

از دیگر آفات آینده نگری, (به فعل نرساندن برنامه ریزی ها) است. توجه به‎ ‎این نكته ضروری است كه صِرف آینده نگری ارزشی ندارد, بلكه عمل به آن ‏و یافتن راه حل‌های مناسب و رفع موانع و مشكلات است كه آینده نگری ‏را عینیت می‌بخشد و نتیجه آن را‎ ‎تضمین می‌كند. اگر آینده نگری طبق ‏معیارهای اسلامی نباشد, پیامدهای نامناسبی را‏‎ ‎خواهد داشت, تا جایی ‏كه می‌تواند سبب هلاكت فرد باشد. امام علی(ع) می‌فرماید: من‎ ‎سأ ‏تدبیره كان هلاكه فی تدبیره;16 هركه دوراندیشی صحیحی نداشت, ‏هلاكتش در تدبیرش‎ ‎است‎.‎

محمد نیازی‎ ‎


منابع‎:‎
  • ‎غررالحكم و دررالكلم,ج1‏‎ ‎
  • ‎جلوه‌های حكمت,ص474‏‎ ‎
  • ‎چشم دل,جواد محدثی,ص78‏‎ ‎
  • ‎تفسیر نمونه,ص230ج8‏‎ ‎
  • ‎‎جلوه‌های حكمت,ص143‏‎ ‎
  • ‎میزان الحكمه,[2‏‎ ‎

 

پاورقیها‎:‎

‎1‎ـ غررالحكم و دررالكلم, ج1, باب الدال‎. ‎

‎2‎ـ تفسیر نمونه, ج8, ص230‏‎. ‎

‎3‎ـ غررالحكم و دررالكلم,همان, باب الحأ‎. ‎

‎4‎ـ یونس (10) آیه 3‏‎. ‎

‎5‎ـ همان, آیه 31‏‎. ‎

‎6‎ـ سجده (32) آیه 5‏‎. ‎

‎7‎ـ میزان الحكمه, ج2, باب (الحزم‎). ‎

‎8‎ـ قسمتی از آیه 179 از سوره مباركه اعراف می‌باشد; یعنی آن‌ها حتی از ‏چهارپایان‎ ‎هم گم راه ترند‎. ‎

‎9‎ـ جلوه‌های حكمت, ص474‏‎. ‎

‎10‎ـ غررالحكم و دررالكلم, باب الشین‎. ‎

‎11‎ـ جلوه‌های حكمت‎, ‎ص143‏‎. ‎

‎12‎ـ (ثم ان من نتائج التدبر عدم تعجیله فی الاقدام لو لم یخل وقته‏‎). ‎

‎13‎ـ جواد محدثی, چشم دل, ص78‏‎. ‎

‎14‎ـ جلوه‌های حكمت, ص400‏‎. ‎

‎15‎ـ میزان الحكمه, همان‎. ‎

‎16‎ـ غررالحكم و دررالكلم, همان‎. ‎

منبع: تبیان

1- جهل: سرچشمه جهل انسان می‌تواند‎ ‎اموری هم چون بی تجربگی, ‏عبرت نگرفتن از حوادث, مشورت نكردن و… باشد. جهل, پرده ای‎ ‎در مقابل ‏چشمان فرد آینده نگر می‌افكند و او را به شخصی كوته بین مبدّل ‏می‌كند‎. ‎بالاترین نوع جهل, جهل به نفس است. شخصی كه ‏استعدادهای خویش را نمی‌شناسد, چگونه می‌تواند راه صحیح را برگزیند. ‏امام علی(ع) می‌فرمایند: (اعظم الجهل, جهل الانسان امر‎ ‎نفسه).11‏‎ ‎1. ‎تفكر: همان طور كه‎ ‎سابق گفتیم, عقل و فكر, وجه تمایز انسان از ‏سایر مخلوقات است. تفكر, فانوس و بلكه‎ ‎چراغ منوری در میان ‏تاریكی‌های زمان است. امیر بیان در این زمینه می‌فرماید: (طول‎ ‎التفكیر ‏یصلح عواقب التدبیر;9 اندیشیدن طولانی, آینده نگری‌ها را سامان ‏می‌بخشد‎). ‎این حدیث شریف رابطه تنگاتنگ تفكر و تدبیر را به صراحت ‏بیان می‌كند‎.

std testing price
جمعه 19 آبان 1396 07:43 ب.ظ
ضرب و شتم عالی من می خواهم زمانی که وب سایت خود را اصلاح می کنید، شاگردی کنم، چگونه
آیا می توانم برای یک وب سایت وبلاگ بسازم؟ حساب
به من یک قرارداد قابل قبول کمک کرد. من کمی از این بوده ام
پخش شما مفهوم روشن روشن را ارائه داد
how much do std tests cost
یکشنبه 14 آبان 1396 03:22 ق.ظ
اگر کسی بخواهد نظر کارشناسانه در مورد وبلاگ نویسی داشته باشد، من پیشنهاد می کنم او را برای بازدید
این وب سایت، نگه دارید تا کارهای دلپذیر.
stds testing
شنبه 13 آبان 1396 08:03 ب.ظ
بهترین زمان برای ساختن برنامه هایی برای آینده است و وقت آن است
خوشحال باش. من این پست را یاد گرفتم و اگر می توانم بخواهم برخی از نکات و نکات توجه را جلب کنم.

شاید شما می توانید مقالات بعدی مربوط به این مقاله را بنویسید.
من تمایل به خواندن چیزهای بیشتر در حدود آن!
best psychic readings
جمعه 12 آبان 1396 09:28 ب.ظ
من کنجکاو هستم که بلاگ پلتفرمی را که استفاده میکنم بفهمم
من با مشکلی امنیتی جزئی خود را با آخرین وبسایت خود دارم و دوست دارم
برای پیدا کردن چیزی امن تر. آیا پیشنهادی داری؟
ask a psychic question
چهارشنبه 10 آبان 1396 11:09 ب.ظ
با تشکر از شما یک دسته برای به اشتراک گذاری این با تمام افراد شما در واقع متوجه آنچه شما صحبت کردن تقریبا!
نشانه گذاری شده لطفا همچنین با سایت من بحث کنید =).
ما یک قرارداد مبادله لینک میان ما خواهیم داشت
best supplement medicare plans
چهارشنبه 10 آبان 1396 08:52 ب.ظ
من واقعا وب سایت شما را دوست دارم.. رنگ دلخواه و موضوع.
آیا خودتان این وب سایت را توسعه دادید؟ لطفا به عنوان من امیدوارم که وبسایت خود را ایجاد کنم و از این موضوع خواسته یا دقیقا همان چیزی را که موضوع نامیده می شود پاسخ دهید.
کودوس!
best psychic mediums
چهارشنبه 10 آبان 1396 05:12 ب.ظ
این شگفت انگیز برای من طراحی شده است که یک وبسایت داشته باشد که برای پشتیبانی از دانش من مفید است.

با تشکر admin
chaturbate cam hack
سه شنبه 9 آبان 1396 10:37 ب.ظ
Aw, this was an exceptionally nice post. Spending some
time and actual effort to produce a great
article… but what can I say… I put things off a lot
and never manage to get anything done.
std testing near me
دوشنبه 8 آبان 1396 08:04 ب.ظ
سلام! من این را درک می کنم، نوعی موضوع غیرمستقیم است
مجبور شدم بپرسم آیا اداره یک وبسایت معتبر مانند شما نیاز دارد
مقدار عظیم کار؟ من با نام تجاری جدید برای وبلاگ نویسی هستم، اما روزنامه ام را در روزنامه می نویسم.
من می خواهم یک وبلاگ بنویسم تا بتوانم به راحتی تجربه شخصی و افکار خود را به صورت آنلاین به اشتراک بگذارم.
لطفا به من اطلاع دهید اگر شما هر گونه ایده ای دارید یا
راهنمایی برای وبلاگ نویسان مشتاق جدید. قدردانی آن
myfreecams token hack
یکشنبه 30 مهر 1396 02:57 ق.ظ
من حتی راهی را که من در اینجا ندیده بودم نمی دانستم، اما این را قبول کردم
ارائه شده به خوبی استفاده می شود. من نمی فهمم که شما به چه قیمتی قطعا می خواهید به یک وبلاگ نویس مشهور برای کسانی که می خواهید
در حال حاضر نیست به سلامتی!
real psychics
یکشنبه 16 مهر 1396 01:39 ق.ظ
Hey there I am so excited I found your web site, I really found you by mistake, while I was browsing on Google for something else,
Regardless I am here now and would just like to say thanks for
a incredible post and a all round enjoyable
blog (I also love the theme/design), I don’t have time to read it all at the moment but I have
book-marked it and also included your RSS feeds, so when I have time I will be back to read a lot more,
Please do keep up the excellent jo.
cheap psychics
دوشنبه 20 شهریور 1396 09:58 ق.ظ
در کل موضوع فوق العاده است، شما فقط یک خواننده جدید به دست آوردید.
چه چیزی ممکن است در مورد پست شما نشان داده شود که شما قبلا چند روز آن را انجام داده اید؟
هر کدوم
cheap phone psychic readings
دوشنبه 20 شهریور 1396 09:16 ق.ظ
سلام من kavin هستم، اولین فرصت من برای اظهار نظر در هر نقطه،
زمانی که من این مقاله را خواندم فکر کردم می توانم به دلیل این پست قابل اعتماد نیز نظر بدهم.
private std screening
دوشنبه 20 شهریور 1396 08:19 ق.ظ
من معتقدم که یکی از مهمترین اطلاعات برای
من و من خوشحالم خواندن مقاله شما. با این حال باید در مورد برخی از چیزهای عمومی تفسیر، سبک سایت فوق العاده است،
مقالات در حقیقت عالی است: D. خوب کار، سلام
phone psychic reading
دوشنبه 20 شهریور 1396 08:14 ق.ظ
من بسیاری از پست های مربوط به دوستداران وبلاگ نویس را خوانده ام
با این حال این پاراگراف در واقع یک پست دلسوزانه است، نگه داشتن آن.
std testing near me
دوشنبه 20 شهریور 1396 07:22 ق.ظ
آیتم های بزرگ از شما، مرد. من قبلا به چیزهای خود توجه کرده ام و فقط بسیار زیاد است
خارق العاده. در واقع آنچه را که در اینجا به دست آورده اید دوست دارم، قطعا مانند چیزی است
شما در حال بیان و راه که در آن شما آن را می گویند. شما آن را لذت بخش می کنید و هنوز هم مراقبت می کنید تا آن را معقول نگه دارید.
نمی توانم صبر کنم تا بیشتر از شما بخوانم این در واقع یک است
وب سایت فوق العاده
std screening near me
یکشنبه 19 شهریور 1396 09:06 ب.ظ
ممنون برای نوشتن خوب این در واقع یک حساب سرگرمی بود
آی تی. نگاهی به پیشرفت های بیشتر از شما لذت بخش می آورد!
به هر حال، چگونه می توانیم در تماس باشیم؟
Can stretching help you grow taller?
شنبه 18 شهریور 1396 02:49 ق.ظ
Excellent post. I was checking constantly this blog and I'm impressed!
Extremely useful information particularly the last part :) I
care for such information much. I was seeking this
particular info for a long time. Thank you
and best of luck.
What makes you grow taller during puberty?
دوشنبه 30 مرداد 1396 03:26 ب.ظ
Hi there, after reading this awesome post i am also delighted to
share my experience here with friends.
Can you get an operation to make you taller?
یکشنبه 15 مرداد 1396 11:03 ب.ظ
Wow, wonderful blog format! How lengthy have you been running a blog for?
you make running a blog glance easy. The full look of your site is great, as well as the content material!
http://phobicbigot2126.beep.com/
یکشنبه 15 مرداد 1396 02:29 ب.ظ
Undeniably believe that which you stated. Your favorite justification seemed to be on the internet the easiest thing to be aware of.
I say to you, I definitely get annoyed while people consider worries that
they just do not know about. You managed to hit the nail upon the top and defined out the whole thing without having side effect ,
people could take a signal. Will probably be back to get
more. Thanks
What is the tendon at the back of your ankle?
شنبه 14 مرداد 1396 10:09 ب.ظ
Write more, thats all I have to say. Literally, it seems as though you relied on the
video to make your point. You definitely know what
youre talking about, why waste your intelligence on just posting videos to your site
when you could be giving us something informative to read?
chaturbatetokenshack.online
پنجشنبه 12 مرداد 1396 09:19 ب.ظ
Awesome issues here. I am very glad to peer your article.
Thank you a lot and I'm having a look forward to contact you.

Will you please drop me a e-mail?
std testing near me
سه شنبه 26 اردیبهشت 1396 04:34 ق.ظ
core از خود نوشتن در حالی که صدایی دلنشین در
آیا واقعا حل و فصل خوب با من پس از برخی از زمان.
جایی درون جملات شما در واقع موفق به من مؤمن اما تنها برای while.
من این کردم مشکل خود را با فراز در منطق و یک
ممکن است را سادگی به پر همه کسانی معافیت.
اگر شما در واقع که می توانید انجام من می بدون شک تا پایان در گم.
Winona
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 01:08 ب.ظ
I'm not sure where you're getting your info, but great topic.
I needs to spend some time learning much more or understanding more.
Thanks for wonderful info I was looking for this info for my mission.
manicure
یکشنبه 20 فروردین 1396 10:59 ب.ظ
If you wish for to improve your know-how just keep visiting this
web page and be updated with the most up-to-date information posted
here.
manicure
سه شنبه 15 فروردین 1396 07:05 ب.ظ
Hmm is anyone else having problems with the pictures on this blog loading?
I'm trying to figure out if its a problem on my end or if
it's the blog. Any feed-back would be greatly appreciated.
manicure
شنبه 12 فروردین 1396 10:04 ق.ظ
Very good information. Lucky me I came across your website
by chance (stumbleupon). I have saved as a favorite for later!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر